Chęć stworzenia pięknych i unikatowych wyrobów jubilerskich od wieków skłaniała rzemieślników do sięgania po rzadko spotykane i oryginalne materiały do produkcji biżuterii. O ile drogocenne kruszce, jak srebro i złoto stanowiły oczywisty i podstawowy surowiec do produkcji ozdób, to z wszelkimi dodatkami do ich wytwarzania sprawa nie jest już taka prosta. Większość z tych dodatków określana jest w złotnictwie pod pojęciem kamieni jubilerskich. Należy jednak pamiętać, że nie każdy kamień jubilerski jest kamieniem szlachetnym. Ta nazwa zarezerwowana jest dla szczególnej grupy kamieni, posiadających określone cechy.

Kamienie jubilerskie a kamienie szlachetne

Kamieniami jubilerskimi bardzo często są surowce, niebędące kamieniami szlachetnymi. Powodów jest kilka: kamienie szlachetne są rzadkie, ich ilość w przyrodzie jest ograniczona, często są trudne do wydobycia, wymagają specjalistycznych umiejętności przy obróbce, przez co są bardzo drogie (niejednokrotnie kamień szlachetny przewyższa swoją ceną wartość kruszcu użytego do wyprodukowania np. złotego pierścionka, w którym został umieszczony). Alternatywa dla nich są bardziej pospolite i dostępne materiały. Do najpopularniejszych stosowanych w jubilerstwie zalicza się np.: Bursztyn, Lapis, Jadeit, Nefryt

 Pozwalają one wytwarzać piękną, efektowną biżuterię, jednak dużo mniejszym kosztem, przez co jest ona w zasięgu każdego klienta.

Kamienie szlachetne to unikalne, naturalne minerały (nie zalicza się do nich kamieni sztucznie wytworzonych przez człowieka, te określa się mianem kamieni ozdobnych). Waga kamieni szlachetnych wyrażona jest w karatach (oznaczenie ct lub kt). Karat to inaczej 0,2g. Jest to jednostka bardziej precyzyjna, pozwalającą lepiej wyrazić różnice w masie i wartości. Ważną cechą kamieni szlachetnych jest ich trwałość i twardość. Kamienie szlachetne mają twardość względną wyższą od 7 w skali Mohsa, nie podlegają również erozji, wietrzeniu na skutek działania czynników zewnętrznych. W jubilerstwie najczęściej wykorzystuje się:

• Diament
• Szmaragd
• Rubin
• Szafir
• Akwamaryn
• Turmalin
• Ametyst
• Aleksandryt
• Granat
• Topaz 

 Autentyczność kamieni szlachetnych może zbadać i ocenić jedynie laboratorium gemmologiczne, wyposażone w specjalistyczny sprzęt i ekspertów. Wymaga to przekazania kamienia do ekspertyzy, co jest dość kosztowne. Wiele pracowni jubilerskich posiada specjalne urządzenia np.: testery diamentów, które umożliwiają odróżnienie diamentów od innych kamieni. Bojąc się o autentyczność kamieni szlachetnych, przy ich zakupie warto zwrócić uwagę na: miejsce zakupu, okoliczności zakupu, materiał z jakiego wykonano oprawę kamienia, rodzaj i precyzję szlifu. W przypadku drogich kamieni bardzo przydatne są certyfikaty potwierdzające autentyczność i cechy kamienia.